TBMM’ye sunulan kanun teklifiyle kredi kartı ödemelerinde uygulanan POS komisyonlarının yeniden düzenlenmesi hedefleniyor. Teklif, mahalle esnafının komisyonlardan muaf tutulmasını, diğer işletmeler için ise üst sınır getirilmesini öngörüyor.
Kredi kartıyla yapılan alışverişlerde uygulanan komisyon ücretlerine ilişkin yeni bir düzenleme teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Teklifte, kartlı ödemelerde bankalar tarafından tahsil edilen ve birçok işletme tarafından tüketiciye yansıtılan komisyon uygulamasının sınırlandırılması, bazı esnaf grupları için ise tamamen kaldırılması öngörülüyor.
Günümüzde nakit kullanımının azalmasıyla birlikte kredi kartı, alışverişte en yaygın ödeme yöntemlerinden biri haline geldi. Ancak bankaların kartlı işlemlerden aldığı komisyonlar, özellikle küçük esnafın maliyetlerini artıran önemli kalemlerden biri olarak gösteriliyor. Pek çok işletme de bu maliyeti ürün ve hizmet fiyatlarına yansıtarak tüketicilere aktarıyor.
Teklifin Gerekçesi
Kanun teklifinin gerekçesinde, kartlı ödeme sistemlerinin modern ticaretin vazgeçilmez unsurlarından biri olduğu belirtilirken, POS cihazı kullanımının artık işletmeler için zorunlu hale geldiği ifade edildi. Buna karşın, bankalar ve ödeme kuruluşlarının tahsil ettiği komisyonların özellikle küçük esnaf üzerinde ciddi bir mali yük oluşturduğu vurgulandı.
Gerekçede ayrıca; yüksek enflasyon, artan kira ve enerji giderleri, personel maliyetleri ile finansmana erişimde yaşanan sıkıntılar nedeniyle küçük işletmelerin faaliyetlerini sürdürmekte zorlandığına dikkat çekildi. Her kartlı satıştan alınan komisyonların işletmelerin kâr marjını düşürdüğü, maliyetleri artırdığı ve bunun da dolaylı olarak tüketici fiyatlarına yansıdığı ifade edildi.
Çay ocakları, kahvehaneler, berberler, kuaförler, terziler, tostçular, mahalle bakkalları ve manavlar gibi düşük kâr marjıyla çalışan geleneksel mahalle esnafının, küçük tutarlı satışlarda dahi komisyon ödemek zorunda kalmasının ekonomik adalet ilkesiyle bağdaşmadığı belirtildi.
Komisyon Oranlarına Sınır Getirilmesi Öneriliyor
Teklifte, POS cihazlarının kullanımının kamu politikalarıyla teşvik edilmesine rağmen sistem maliyetinin büyük ölçüde işletmelere yüklenmesinin hakkaniyetli olmadığı ifade edildi. Kartlı ödeme sistemi sayesinde bankaların işlem hacmini artırdığı ve önemli finansal gelir elde ettiği hatırlatılarak mali yükün yalnızca esnafın üzerinde kalmaması gerektiği savunuldu.
Düzenleme teklifine göre;
- Geleneksel mahalle esnafının POS komisyonundan tamamen muaf tutulması,
- Diğer esnaf ve sanatkârlar için azami komisyon oranının yüzde 0,50 olarak belirlenmesi,
- Esnaf kapsamı dışında kalan işletmeler için ise komisyon oranının en fazla yüzde 0,75 ile sınırlandırılması,
- Bankaların farklı adlar altında ilave ücret tahsil etmesinin önlenmesi,
- Tek çekim ve taksitli işlemlerde aynı üst komisyon sınırının uygulanması amaçlanıyor.
Yasalaşması Halinde Neler Değişecek?
CHP Burdur Milletvekili İzzet Akbulut tarafından TBMM’ye sunulan teklifin yasalaşması halinde, küçük işletmelerin mali yükünün hafiflemesi, kayıtlı ekonominin güçlenmesi, kartlı ödeme kullanımının yaygınlaşması ve tüketici fiyatları üzerindeki maliyet baskısının azalması hedefleniyor.
